Yeryüzü yaratıldığından bu yana birçok değişime uğrayarak bugünkü haline gelmiştir. Bu coğrafî gelişim süreci insanı hayrete düşürür. Binlerce yıl önce kıtaların şekilleri, birbirinden ayrılışları (hâlen devam eden), katmanların oluşturduğu kayaçlar, ovalar akarsular bir gizem barındırır. Yaratıcının kudretine hayranlık uyandırır. Araştırmacılar, denizlerden uzak bölgelerdeki dağların zirvelerinde; çakıl taşı, deniz kabuğu, balık fosili bulunduğunu haber verirler. İnsana ütopik gelen binlerce yıllık coğrafî gelişimin gerçek olduğunun ispatıdır bu. Demek ki, insanlar kadar; ağaçlar, hayvanlar, tüm varlık âlemi bu dünyanın gerçeği, yaşam hakkı bulunan sahibidirler. Biz insanların yaşam hakkı bulunduğu gibi diğer canlılar da yaşam hakkına sahiplerdir. Onlara da yaşam alanı açmalı, hayat hakkı tanımalıyız. Ki ağaçlar, insanlardan da uzun yaşarlar.

Bizden önce var oldukları gibi, bizden sonra da, binlerce yıl yaşayabilirler.

Ayrıca tabiat; insan yaşamının vazgeçilmez unsurudur. Cenab-ı Hak kollektif düzen içinde bir hayat sunmuş. Oksijen için ağaçlara, beslenme için sebzelere, meyvelere, suya da ihtiyaç duyarız.

Hayat kaynağımız güneş ve diğer unsurlar ile hayat devam eder. Zaten yaşamak, kendi fıtrî çerçevesinde sürüp gitmektedir. Güneş hergün doğar, ışınlarıyla fayda sağlar. Akşam olunca güneş, dönen dünyanın başka yerlerine hayat götürür. İlâhî bir memur olarak vazifesini ifa eder. Aynı şekilde ay; geceleri lamba görevi gördüğü gibi, iklim etkileri, jeolojik dengeler, dünyanın eksen eğikliği, çekim gücünün insan ve canlılar üzerindeki etkileri, hatta tarım faaliyetlerinde ekim ve dikim zamanlarının, Ay’ın döngüsüne göre belirlenmesi, onunda hayat akışında önemli rolü olduğunu gösterir. Keza ağaçlar ve diğer bitkilerin de hayat akışına katkıları yadsınamaz. 

İnsan; tıpkı puzzle gibi kâinatın içinde yer alan, tabiatın bir parçası gibidir. Bu dünyanın mukimi değil, asırlardır, tüm zamanlarda geçip gitmiş insanlar gibi, bu dünyadan geçip gitmektedir. Gökyüzünde parıldayan yıldızlar, çok önceki var olan, ölüp gitmiş bir yıldızın arkada bıraktığı ışığı misillü; bizler de ardımızda bir hayat, bir varoluş belirtisi olarak, bir ışık, bir hoş sada bırakmakla yükümlüyüz.

Hayat; “emanet” olarak verilmiştir. Hoyratça davranamayız. Meselenin inanç yönüne geldiğimizde ise; bambaşka sorumluluklarla karşılaşırız. Hemen hemen tüm dinler ve inanç sistemleri yeşilin korunmasını, saygı duyulmasını öğütler. İnsan öldürmek yasak olduğu gibi hayvanların da can güvenliği talep edilir. İslâm’da bu konu fazlasıyla geniş yer bulur. Tek bir karıncanın bile hayat hakkı gözetilirken; günümüzde gelinen nokta düşündürücü ve oldukça üzüntü vericidir.

Bediüzzaman da şöyle demiyor mu: 

“Kâinatın bütün ecza ve zerratına tecelli eden esma-i İlâhiye arasındaki tesanüd, yani birbirine dayanarak tecelli ettikleri bir temâzüc, yani elvân-ı seb’a gibi birbiriyle memzuc olarak eşyayı cilvelendirdikleri eserleri bir olduğu gibi, müsemmalarının da Vâhid, Ehad olduğuna şehadet eder. Ve bu şehadet lisanıyla, kâinat ‘Allahu lâ ilâhe illâ hû’ diyerek ilân ediyor.” Netice-i kelâm; “Kâinat sahifesinde bir inayet-i tamme parlıyor.” (Mesnevî-i Nuriye, Katre, s. 72.)