Bu cenkin akıbeti insanın elinde değil midir? Akıbeti, insanın iradesine, aklına ve kalbine bağlı olan bu nefis mücadelesinde kişi nasıl bir tavır alacaktır? İki cihanını gafletin zulmüne mağlup mu edecektir, yoksa günahlarını idrak ederek tevbe kapısına mazhar mı olacaktır?

Tevbe, günahı terk ederek Allah’a yönelmektir. Tasavvuf anlayışında ise tevbe, ilk makam olarak kabul edilmektedir. Kur’ân-ı Kerîm’de tevbe ile ilgili şu ayetler nazarlarımıza verilmektedir: “Şüphesiz Allah, çok tevbe edenleri ve temizlenenleri sever.” (Bakara Suresi: 2:222)

“Rabbinizden bağışlanma dileyin; sonra O’na tevbe edin ki, belirlenmiş bir süreye kadar sizi güzel bir şekilde yaşatsın ve her fazilet sahibine lütfunu versin.” 

(Hûd Suresi: 11:3)

“Ey kavmim! Rabbinizden bağışlanma dileyin, sonra O’na tevbe edin. O, üzerinize gökten bol yağmur göndersin ve gücünüze güç katsın.” 

(Hûd Suresi: 11:52)

“Rabbinizden bağışlanma dileyin, sonra O’na tevbe edin. Şüphesiz Rabbim çok merhametli, çok sevendir.” (Hûd Suresi: 11:90)

“Onlar bir kötülük yaptıklarında veya kendilerine zulmettiklerinde Allah’ı hatırlar, günahları için bağışlanma dilerler. Günahları Allah’tan başka kim bağışlayabilir? Bir de yaptıkları kötülükte bile bile ısrar etmezler.” 

(Âl-i İmrân Suresi: 3:135)

“Allah’ın kabul edeceği tevbe, ancak bilmeden kötülük yapıp ardından vakit geçirmeden tevbe edenlerin tevbesidir.” (Nisâ Suresi: 4:17)

“Kim bir kötülük yapar veya kendisine zulmeder de sonra Allah’tan bağışlanma dilerse, Allah’ı çok bağışlayıcı ve çok merhamet edici bulur.” 

(Nisâ Suresi: 4:110)

“Sonra Rabbin, bilmeyerek kötülük yapıp ardından tevbe eden ve hâllerini düzeltenler için elbette çok bağışlayıcı, çok merhametlidir.” 

(Nahl Suresi: 16:119)

“Ancak tevbe eden, iman eden ve salih amel işleyenler başka. Allah onların kötülüklerini iyiliklere çevirir. Allah çok bağışlayan, çok merhamet edendir.” 

(Furkân Suresi: 25:70)

“De ki: Ey kendilerine karşı aşırı giden kullarım! Allah’ın rahmetinden ümit kesmeyin. Şüphesiz Allah bütün günahları bağışlar. Çünkü O, çok bağışlayan, çok merhamet edendir.” 

(Zümer Suresi: 39:53)

“Ey iman edenler! Allah’a samimi (nasûh) bir tevbe ile tevbe edin.” 

(Tahrîm Suresi: 66:8)

“Ey iman edenler! Hep birlikte Allah’a tevbe edin ki kurtuluşa eresiniz.” 

(Nûr Suresi: 24:31)

Bu ayetler, tevbenin Allah katındaki değerini, rahmet kapısının daima açık olduğunu ve samimî tevbenin kulun hayatında yeni bir başlangıç olduğunu vurgulamaktadır. Bu nokta-i nazardan bakıldığında tevbe, rahmet ve nimettir.

Bediüzzaman Hazretleri, Lem’alar adlı eserinde tevbe ile ilgili şu tespiti yapmaktadır: “Nefsini ittiham eden, kusurunu görür. Kusurunu itiraf eden, istiğfar eder. İstiğfar eden, istiaze eder. İstiaze eden, şeytanın şerrinden kurtulur. Kusurunu görmemek o kusurdan daha büyük bir kusurdur. Ve kusurunu itiraf etmemek, büyük bir noksanlıktır. Ve kusurunu görse, o kusur kusurluktan çıkar; itiraf etse, affa müstehak olur.”¹

Kulun yanlışlarını idrak ederek günahlarını terk etmek suretiyle ihlâsla tevbe etmesi büyük bir rahmet ve nimettir. Nefsimizle cenk sırasında hata edip günaha düşersek, düştüğümüz günahı idrak ederek ve ihlâsla Rabbimize rücu edip tevbe rahmetine mazhar olmak duasıyla.

Dipnot:

1- Lem’alar, s. 88.