"Ümitvar olunuz, şu istikbal inkılâbı içinde en yüksek gür sada İslâm'ın sadası olacaktır."

Piyasalar

Cerbeze, hakperestlik ve toptancı zihniyet

10 Mayıs 2022, Salı
Ümmetin, bizlerin, inanan kitlelerin bir handikabı mı desem, bilgi noksanlığı mı desem! Bilemiyorum. Bir konu üzerinde durmak istiyorum.

“CERBEZE, HAKPERESTLİK VE TOPTANCI ZİHNİYET” nedir? Toplum bu konuyu nasıl anlıyor? Bu yanlış anlama ve tarzın açtığı yaralar nedir? Tabii ki yol haritamız, yine bizim için Kur’an’ın mucizevi tefsiri Risale-i Nur kaynaklı hakikatlerinden iktibasla olacaktır.

“Sual: Cerbeze nedir?

Cevap: “Müteferrik (farklı) büyük işlerde yalnız kusurları görmek cerbezeliktir; aldanır ve aldatır. Cerbezenin şe’ni, (özelliği) bir seyyieyi (günah ve kusurları) sümbüllendirerek hasenata (sevap ve güzelliklere) galip etmektir.” 

Bu tespit doğrultusunda: Meselâ, bir kişi, cemaat veya kurumun herhangi birinin bir hatasını, alakası olamayan, bütün şahıslara, ailelerine, cemaatlerine atfetmek, hepsini suçlamak hadisesine dönüşebiliyor.

Yıllarını birlikte geçirdiği arkadaşı ve kardeşinin sadece küçük ve önemsiz basit bir hatası için onun bunca yıllık bütün güzel hasletlerini göz ardı etmek, dahası bunu istikbale de yayarak, bunca değerleri görmezden gelip inkâr etmek, hiçbir akla, vicdana hakperestlik sığacak bir hüküm olamaz. İşte bütün bunlar hakperestlikten uzak cerbeze hastalığının insafsızlığındandır. Yanlış bir kıyas ve değerlendirmedir ki: bu çok zararlı ve çürümüş, kokuşmuş bir toplam ve insanlık zehridir. Hak almak ve iftiradır. Safi vicdan, akıl, kalp ve hayal böyle bir hatayı ve cinayeti kabul edemez.

Bediüzzaman bu cerbeze hastalığı hakkında: “acayip bir tavırla, zaman ve mekânda müteferrik (farklı) şeyleri toplar, bir yapar. O siyah perde ile her şeyi temaşa eder. Hakikaten, cerbeze, envaıyla garaibin makinesidir.” diyerek tespitini yapar. Cerbeze tutkunu bir aşıkın nazarında umum kâinat birbirine muhabbetle cezbeyle dans ettiğini zannederken, çocuğunun vefatıyla matem tutan bir anne de o üzüntüyle umum kâinatın hüzün tuttuğunu düşünür. 

Cerbezeci bir ruh; yalnız bir saat gezinti yapmak üzere, süslü ve çiçekli bir bahçeye girse, her mükemmelliğe bir noksanı karıştırma hastalığı ile o bahçenin ücra köşelerindeki bazı pis ve murdar şeylere dikkat çekmesi ancak bir mizaç sapmasıdır. Bütün güzellikleri yok sayıp, sanki bahçenin o pis şeylerle dolu olduğunu iddia etmek ıslahı zor bir bunalımım belirtisidir. 

Bu cerbeze hastalığı, hayali hakikatle karıştırıp devamlı kara bir tablo, menfilik ve tahribatla uğraşmayı marifet sanır. Bu da bütün insanlığın lezzet-i hayatını zehir eden dermansız bir hastalık halidir.

Bu nokta çok önemlidir diye düşünüyorum: günlük yaşantılarımızda, farkında olarak veya olmayarak yıllarca beraber omuz omuza olduğumuz akraba, kardeş, dost, dava adamı, sorumluluk taşıyan şahsiyetler, güzel insanlarda, maalesef en ufak bir hata ve kusur görünce, onların bütün değerlerini reddeden bir acayip savrulmayla ve cerbezeyle, tenkide, gıybete giden bir yola girebiliyoruz! En ufak şahsi menfaatimize uygun görmediğimiz anlık bir yanlış, hata, fevri harekete karşı; elin tersiyle o insanı itip, toptancı bir zihniyetle: Adam değilmiş! Yıllarca seninle birlikte olarak yanlış yapmışım! Hadi oradan! gibi insanlığa yakışmayan beyan, tavır ve hareketler iç acıtıyor. Bütün bu tavırlardan ve cerbeze hastalığından uzak durup bir geri dönüş ve tevbe yeni kapılar açabilir.

Netice olarak: basit hataları büyüterek mübalağa ve cerbezeye dönüştürmek, iyilikleri kötülüklerinden daha fazla olan insanları dışlayıp hakperestlikten uzak kalmak hiç kimseye yakışmaz! Daha dikkatli olup bu “cerbeze ortamına” meydan vermemeli ve “hakperestliği” elden bırakmamalıyız. İnsaf ölçüleri: “hasenat-seyyiat” insaf düsturudur.

Bunun da en güzel çaresi: Güzel gören güzel düşünür. Güzel düşünen hayatından lezzet alır. İki cihanın lezetin yayıp, yaşatmak ümit ve temennisiyle.

Okunma Sayısı: 1099
YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan haber ve yazıların tüm hakları Yeni Asya Gazetesi'ne aittir. Hiçbir haber veya yazının tamamı, kaynak gösterilse dahi özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan haber veya yazının bir bölümü, alıntılanan haber veya yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.

Yorumlar

(*)

(*)

(*)

Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. İstendiğinde yasal kurumlara verilebilmesi için IP adresiniz kaydedilmektedir.
  • S.topuz

    10.5.2022 11:34:13

    "Üçüncü Nokta: İnsanın hayat-ı içtimaiyesini ifsad eden bir desise-i şeytaniye şudur ki: Bir mü'minin bir tek seyyiesiyle, bütün hasenatını örter. Şeytanın bu desisesini dinleyen insafsızlar, mü'mine adavet ederler. Halbuki Cenab-ı Hak haşirde adalet-i mutlaka ile mizan-ı ekberinde a'mal-i mükellefîni tarttığı zaman, hasenatı seyyiata galibiyeti, mağlubiyeti noktasında hükmeyler. Hem seyyiatın esbabı çok ve vücudları kolay olduğundan, bazan bir tek hasene ile çok seyyiatını örter. Demek bu dünyada, o adalet-i İlahiye noktasında muamele gerektir. Eğer bir adamın iyilikleri fenalıklarına kemmiyeten veya keyfiyeten ziyade gelse, o adam muhabbete ve hürmete müstehaktır. Belki kıymetdar bir tek hasene ile, çok seyyiatına nazar-ı afv ile bakmak lâzımdır. Halbuki insan, fıtratındaki zulüm damarıyla, şeytanın telkiniyle, bir zâtın yüz hasenatını bir tek seyyie yüzünden unutur, mü'min kardeşine adavet eder, günahlara girer." Lemalar - 88

(*)

Namaz Vakitleri

  • İmsak

  • Güneş

  • Öğle

  • İkindi

  • Akşam

  • Yatsı