Devlet, milletten topladığı vergilerde yine milletin işini görür. Vergilerin büyük bir bölümü personel giderlerine yanı maaşlara ayrılıyor. Dolayısı ile yatırıma ayrılan para da yeterli olmuyor.
Devletin vergi gelirleri de her geçen yıl artıyor. Meselâ, 2015 yılında yaklaşık 165 milyar dolar vergi toplanırken, 10 yıl sonra yani 2025’de bu rakam 280,17 milyar dolara çıkmıştır. 2025 yılında, bir önceki 10 yıla göre 100 milyar dolar daha fazla vergi toplanmış. Peki bu paralar olması gereken yerlere harcandı mı?
Vergilerin nerelere harcandığı noktasında yeterli soruşturma ve inceleme de yapılmıyor. Vatandaşın da böyle bir derdi yok gibi görünüyor. Vergiler bizlerden toplandığına göre nerelere harcandığını sormak ve öğrenmek de bizim vazifemiz değil mi?
Ekonomi yazarı Şeref Oğuz, vergilerin nerelere harcandığının bilinmesi gerektiğini anlatarak şöyle demiş: “Vergi vermek vatandaşlık görevidir. Verginin nasıl harcandığını sormak ise vatandaşlık hakkıdır. Vergi vermeyene kızıyoruz ama vergileri harcayanları denetlemiyoruz, oysa denetlemeliyiz.
“Ne zaman vergiler gündeme gelse, ağız birliği etmişçesine, “kayıt dışı ekonomi” diye söze başlar ve herkesin vergisini tam vermesini dillendiririz. Bir bakıma hepimiz maliye müfettişi kesiliriz, vergi yüzsüzlerine kızarız. Ancak nedense aklımıza, vergilerin nereye gittiğini sorgulamak gelmez…
“Oysa ödediğimiz vergilerin nereye harcandığına bakarsak, bu cennet vatanı neden cinnet vatan haline getirdiğimizi görebiliriz. Verimsiz, plansız, usulsüz şekilde harcayıp israf edilmesine ses çıkarmayız. Bizden alınan vergiyle siyasi ikbal, şahsi servet, kötü yönetimin finansmanına aldırmayız.” (ekonomim.com, 27 Temmuz 2026)
Oğuz’a göre, bu meselenin çözümü de şöyle: “Kamunun israfı, bürokrasi, popülizm, liyakatsizlik, denetim zayıflığı, hükümetin politika tercihleri, yüksek maliyetli garantiler, usulsüzlükler ortadan kalkmadığı sürece, daima bütçe açığı verecek, benden kesilen vergilerle galaksinin en pahalı makam araçlarına kaynak aktarılmış olacak. (...) Bütçe denetlenmiyor mu? Kâğıt üstünde evet... Ancak hükümetin tasarrufları, kayıt içinde toplanan ama kayıt dışında tutulan harcamalar çok fazla. (...)Nasıl takip edebiliriz? Bizdeki medya ve STK’ların böyle bir duyarlılığı yok. Hatta vatandaşın da ödediği vergilerin nereye ve kimlere gittiğine dair merakı dahi yok.”
Vergiler gündeme geldiğinde yıllar önce dile getirilen şu bilgiyi de paylaşmakta fayda var: “Bursa’da partisinin verdiği ahde vefa yemeğinde konuşan Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, “İsrafın önünü alsak sizden vergi almamıza gerek kalmaz. (...) İsraf konusunda karnemiz kırıktır.” (hurriyet.com.tr, 17 Nisan 2015)
Demek ki vegilerin nereye harcandığı iyi denetlenebilse çok daha iyi durumda olabilirdik. Hatta israf önlense, milletten vergi almaya bile gerek kalmaz denilmiş... Acaip bir durum...