İçine düşürüldüğümüz bu dehşetli savrulmalarımızın sebeplerini teşhis etmek için kahin olmaya gerek yok. Daha önceden de toplumda bazı manevî sapmalar olsa da 15 Temmuz münafıkane kalkışmasının gerçek müsebbiplerinin tespiti için, geniş kapsamlı bir araştırma yapılmadan ağır faturanın malum  cemaatteki  ibadetinde ve taatında; adına alt tabaka dedikleri çoluk  çoluklara, hastalara, kadınlara kesilmesi hedef saptırmaktan öteye hukuk çerçevesinde hiçbir inandırıcılığı olmayan bir durumdu.

Hedefte her ne kadar malum cemaat olsa da bu durum öteden beri var olan ve din-i mübine hizmetleri gaye edinen hemen bütün dinî cemaatleri menfî manada etkiledi. ”Cemaatlerin kökünü kazıyacağız.” diye haykıran Perinçek gibi fırsat kollayıcılara artık gün doğmuştu.

Artık gerek devlet nezdinde, gerek tahkik ehli olmayan çoğu çevrelerde bütün cemaatler maalesef devlet ve millet için potansiyel zararlı birer yapılar olarak algılanmıştı.

 Senelerce manevî boşluklardan kaynaklanan, içine düştükleri stres ve sıkıntılardan kurtulmak için bir arayış içinde olan her yaştan insanın baş vurdukları bir nevi huzur evleri olan cemaat mekanlarından artık insanların maalesef şüphe ile bakarak uzaklaştıklarına şahit oluyoruz.

 “Bize cami cemaati yeter... Cemaatlere ne gerek var...” diyerek cemaatleri devre dışı bırakınca bir taraftan cami cemaatinin de hızla azaldığını, bütün bunların neticesinde toplumun nasıl da dehşetli ve korkunç yozlaşmalara, ahlâkî aşınmalara girdiğini herhalde görüyorlardır bu düşünceleri dillendirenler.     

Geçmişten bu güne kadar toplumun bütün kesimlerine yönelik olarak yaptıkları din-i mübine hizmetleriyle, yaptıkları manevî faaliyetleriyle nice ahlâkî aşınmaya ve yozlaşmaya set çeken cemaatler sinsi ve münafıkane plan ve projelerle etkisiz ve itibarsız hale getirilerek devre dışı bırakılınca şimdi hepimizi derinden yaralayan inançsızlıklar, yozlaşmalar, iffetsizlikler ve arsızlıklar yaşanır hale geldi maalesef.