Karadeniz’de gemisi batan Temel, ölümle boğuşarak ıssız bir adaya çıkar. Yağmurdan korunmak için dallardan derme çatma bir kulübe inşa edip bulduğu birkaç lokmayı içine koyar.
Bir gün su aramaya gidip döndüğünde, canı gibi koruduğu sığınağının cayır cayır yandığını görür. Bütün emeği kül olmuş, göğü kapkara bir duman kaplamıştır. Temel diz çöküp isyanla haykırır: “Uy Rabbim! Beni bu ıssız adaya düşürdün, her şeyimi aldın. Bir de başımı sokacağım kulübemi yaktın, bu mudur merhametin!”
Ertesi sabah adaya yanaşan bir kurtarma gemisinin düdüğüyle uyanır. Kaptana, onu nasıl bulduklarını sorunca şu cevabı alır: “Gökyüzüne saldığın o devasa dumanla verdiğin işareti gördük...”
İşte hepimiz, fânî dünya adasında kulübesi yanan Temel gibiyiz. Kâinattaki hadiseleri ve ansızın vuran kayıpları dar idrak penceremizden değerlendirip şikâyet üretiyoruz. Bize emanet edilenleri sonsuza dek tutacağımız yanılgısıyla; gençliğimizin solmasına, sevdiklerimizin toprağa düşmesine isyan ediyoruz. Ruhumuzda o kanayan soru çınlıyor: Madem kâinatın ardında hudutsuz bir merhamet var; neden bunca acımasız gibi görünen ayrılık ve ölüm var?
İsyanla teslimiyetin kesiştiği bu ince çizgide, kurban psikolojisinden sıyrılıp yeni bir bakış açısına muhtacız. Kâinatı karanlık bir yas evi değil; ihtişamlı bir sanat atölyesi olarak okumaya...
Düşünün ki emsalsiz bir terzi, sanatındaki dehasını sergilemek için miskin bir adama muazzam bir elbise giydirir. Sonra kumaşı adamın üzerinde biçer, keser, daraltır; onu oturtur ve kaldırır. O adamın dönüp de sanatkâra, “İstirahatim bozuluyor, bana zahmet veriyorsun!”1 deme hakkı var mıdır? Asla! Zira adam dipsiz bir hiçlikte unutulup gidebilirdi. O paha biçilmez elbiseyi bir anlığına dahi üzerinde taşımasının bedeli, makasa isyan değil, terziye minnettarlıktır.
Bizler de taş veya şuursuz bir bitki olmak yerine, “insan” sıfatıyla bu kâinat meşherine çıkarıldık. Yaşadığımız değişimler, hastalıklar ve yaşlılık, tabiri caizse o “Terzi”nin makas sesleri, iğnesinin ince batışlarıdır. Biz kendimizden eksildiğimizi sanırken; O, kendi sonsuz sanatını bizim üzerimizde yeni baştan, bambaşka bir estetikle dokumaktadır.
Evrendeki durmaksızın değişen sahneler bir kaos değil; varlığın ardındaki Kudret’in sessiz ama muazzam bir konuşmasıdır. En büyük tesellimiz şudur: Hiçbir şey mutlak bir hiçliğe dökülmüyor! Eşya, görünür sahneden çekilirken yitmiyor; şehadet âleminden sonsuz gayb âlemine terfi ediyor. Aynalar kırılıyor ama oraya yansıyan “mutlak güzellik” eksilmiyor.
Velhasıl; ölüm bedelsiz bir infaz, ayrılık dipsiz bir karanlık değildir. Bizim yanan kulübelerimiz, aslında sonsuzluk gemisine yolladığımız işaret fişekleridir. Bize düşen, makasa isyan eden nankör bir kumaş olmak yerine, bu İlâhî sergi salonunda rızayla ve hayretle durmaktır. Zira asıl ebedî ihtişam, o makasın kestiği incecik, sarsıcı çizgide gizlidir.
Kaynakça:
Bediüzzaman Said Nursî, Mektubat, s. 276.