Koşu Spordur ve Sünnettir

Günümüzde futbol, koşu esasına dayalı olarak teşekkül etmiş bir spor dalıdır. 

Koşu yapmak sünnettir. Allah Resûlü’nün (asm) Hazret-i Âişe validemizle (ra) bizzat koşuda yarıştığı; ilk yarışmada Hazret-i Âişe’nin (ra) geçtiği, diğer bir yarışmada ise Hazret-i Âişe’nin bir nebze şişmanlamış olduğu için Resûlullah’ın (asm) gerisinde kaldığı bizzat Hazret-i Âişe’nin (ra) dilinden, sahih kitaplarda kaydedilir.1

Hazret-i Ali (ra) iyi bir koşucuydu. Ashab-ı Kiram da (ra) yer, yer kendi aralarında koşu yarışması düzenlerlerdi.

Faydalı oyunlar ve yarışmalar Resûlullah (asm) tarafından tasvip görmüştür. Bir bayram günü mescitte Habeşli Müslümanlar kılıç, kalkan ve mızrak oyunu oynadılar; Allah Resûlü (asm) bu oyunu Hazret-i Âişe validemizle (ra) birlikte Hazret-i Âişe (ra) usanıncaya kadar izledi. Ridâsını Hazret-i Âişe validemiz (ra) üzerine örttü. Bu esnada bazen, “Haydin Erfide oğulları! Gösterin kendinizi!” diye yarışçıları da teşvik etti.2

Hazret-i Ömer (ra) rivâyet etmiştir: “Resûlullah (asm) yarış için yetiştirilen atlarla Hafya’dan Seniyyet’ül-Vedâ’ya kadar yarış yaptırırdı. Yarış için yetiştirilmeyen atlarla da Seniyyet’ül-Vedâ’dan Beni Zürayk mescidine kadar yarış yaptırırdı. Bu müsabakaya Abdullah da katılırdı.”3

Hazret-i Enes (ra) rivâyet eder: “Allah Resûlünün (asm) Adbâ adında bir devesi vardı. Yarışmalarda onu kimse geçemezdi. Bir gün bir bedevî, genç bir deve getirdi. Bu genç deve, Resûlullah’ın (asm) devesini geçti. Bu durum, Müslümanların ağırına gitmişti: “Ya Resûlallah, yarışta Adbâ’yı geçtiler!” diye üzüntülerini bildirdiler. 

Bunun üzerine Allah Resûlü (asm): 

“Allah’ın kanunudur bu! Dünyada yükselen hiçbir şey yoktur ki, Cenab-ı Hak onu aşağı indirmesin!” buyurdu.4

“Eğlenin ve Oynayın!”

Rivayetlerden anlaşılıyor ki; Allah Resûlü (asm) meşru ve faydalı oyunlara ve yarışmalara bazen bizzat katılmış, bazen teşvik etmiş veya en azından tasvip etmiştir. Bu konuda; “Eğlenin ve oynayın! Ben dininizde ağırlık ve baskı görmenizden hoşlanmıyorum.” buyurduğu da rivayet edilir.5

Bir koşu sporu olarak futbolu oynamanın insanı beden ve ruh olarak zinde tuttuğu ve dinlendirdiği; aynı zamanda insana meşru manada yarışma heyecanı tattırdığı; hiç olmazsa insanı kötü alışkanlıklardan uzak tuttuğu bir vakıadır.  

Bu durumda futbol, basketbol, voleybol, tenis ve bilardo...vs. gibi spor dallarını “mubah” saymalıyız. Futbol veya diğer spor dallarına bizzat iştirak etmeye “günah” dememiz için elimizde açık nas veya delil yoktur. 

Ancak futbol veya diğer spor dallarında oynama esnasında diz üstü şort giymek, yarışmalara kumar karıştırmak, yarışmalar esnasında küfürlü konuşmak, kavga etmek, vaktin çoğunu ona sarf ederek faydalı işleri ve ibadetleri aksatmak, haksızlık yapmak gibi bir takım kötü ve olumsuz fiiller yapılıyorsa, bizzat futbol veya diğer spor dalları değil; bu olumsuz fiiller günahtır. 

Bu fiiller nerede ve hangi vesileyle işlenirse işlensin; günahtır.

Ancak Kumara Alet Edilmemelidir

İzleyici olarak futbolu takip etmek, faydalı işlerden ve ibadetlerden alıkoymadığı ve haramlara sebep olmadığı müddetçe mubahtır.

Futbol veya diğer spor dalları günümüzde birer meslek ve iş dalları olarak teşekkül ettiğinden; diğer meslekler gibi bu meslek dallarında da oynamak veya çalışmak mubahtır; hakkını verdiği ölçüde, bu meslekten para kazanmak, diğer mesleklerden para kazanmak gibi helâldir. 

Ancak herhangi bir yarışmayı veya spor dalını kumara âlet etmek ise haramdır. Altılı ganyan sırf at yarışlarının sonucuna bağlanmış bir şans oyunundan ibarettir. Futbol sonuçlarına bağlı olarak oynanan spor toto veya spor loto da böyledir. Binaenaleyh bunlar haramdır.

Dipnotlar:

1- Ebu Davud, Cihad, 61

2- Buharî, 5/513

3- Nesaî, At Böl. 13

4- Nesaî, At Böl., 14

5- Kettânî, Terâtib’ul-İdâriye, 2/157