Fon soygunu ve Aliağa’daki iş cinayeti, yaşanan büyük ekonomik krizi, çalışanların ve emeklilerin geçim sıkıntısını, çiftçilerin ekimden vazgeçmesini unuttursa da ülkenin gerçekleri.
Şu anda en çok konuşulan emeklilere yapılacak zam. Okuyucularımızdan bu konuda çok sayıda soru alıyoruz. “Ne kadar zam yapılır?” diye soruyorlar.
Emekli zam nosunda iki formül konuşuluyor.
Birincisi, Ocak ayı başında açıklanacak olan enflasyon oranında zam artı yüzde 10-15 refah payı.
İkincisi de 6 aylık enflasyon farkı artı 15 milyon seyyanen zam.
Başta söyleyelim: Bu iki formül de emeklinin beklentisini karşılamaz.
Bu formüller, 2008’den bu yana yaşanan kayıpları karşılamaktan çok uzak. Bu kanun emekliler arasında büyük bir adaletsizliğe yol açtı. Aylık bağlama oranları düşürüldüğü için her sene emekli olacaklara bağlanan maaş daha da düştü.
Asgarî ücretten fazla olan en düşük emekli maaşı, şu anda seviyenin çok gerisinde kaldı. Emekli evine ekmek götürmekte, kirasını ödemekte zorlanıyor. İkinci bir işte çalışmak zorunda kalıyor.
***
YAPILMASI GEREKEN BELLİ
Yapılması gereken şu: Enflasyon farkı artı refah payı artı seyyanen zam.
Eşit, adil ve beklentileri karşılayacak budur. Böyle yapılarsa ancak bir nebze olsun emekli rahat edebilir. 18 sene önceki kanun uygulansaydı zaten en düşük emekli aylığı bugün bu seviyede olacaktı.
En başta yapılması gereken de, farklı dönemlerde emekli olanların aylık hesaplamalarındaki farklılıkları, çalışma sürelerini ve prim kazançlarını dikkate alarak adaletli bir denge kurmak için intibak düzenlemesidir.
Bakalım, kamuoyunda konuşan bu formüllerden hangisi yapılacak. Emeklilere verilen umut yine suya mı düşecek?
Ancak görülen, Ocak ayında yapılacak zam konusunda umutlandırılan emeklinin bir kez daha sükût-u hayale uğrayacağı…
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın Cumhurbaşkanı Erdoğan, “emeklilerimizin durumunu ‘biraz daha iyileştirecek’ malî imkânları oluşturuyoruz” sözü ile Çalışma Bakanı Vedat Işıkhan’ın emekli zammının “bütçe imkânları ölçüsünde” yapılacağı sözleri ortada…
Bu yüzden kimse “umut tacirliği” yapmasın…
***
DÜNYADAN HABERLERİ YOK!
Milletin yaşadığı sıkıntıları bilmeyenler için “dünyadan haberi yok” ifadesi kullanılır.
Emeklinin, asgarî ücretlinin, çiftçinin sıkıntılarını bilmeyen, emekli ve asgarî ücrete zammın konuşulduğu bir dönemde öyle ifadeler kullanıyor ki insana, “dünyadan haberleri yok” dedirtiyor.
İktidarı destekleyen bir gazeteci Çalışma Bakanı’na bir soru soruyor.
(Bu arada, muhalif diye tarif edilen gazetecilerin bakanlara soru sorabilmesi neredeyse imkânsız… Bakanların programlarına akredite olmayan gazeteciler davet edilmiyor. Ancak Meclis gibi ortamlarda soru sorulabiliyorlar. Çünkü alıştırılsa da akredite ayıbı devam ediyor.)
Neyse konumuza dönelim:
Soru şu:
“En düşük emekli maaşı ne olacak? Asgarî ücret ne olacak? Herkes aynı emekli maaşını almıyor. 100 bin alan da var. 200 bine kadar alan da… Emekliye ne kadar zam yapılacak?”
Yaklaşık 19 milyon emekli arasında 100-200 bin aylık alan kaç emekli var? Beş milyondan fazla emekli, en düşük emekli aylığı olan 23.500 lira alıyor. 30 bin emekli aylığı alanlarla birlikte 10 milyonu buluyor.
Emekli maaşı sorulurken “23.500 lira emekli alan da var” diye soruya başlanmaz mı?
Bakanın açıklamasını bir de “müjde diye sunuyorlar!
Açıklamaya bakıyorsunuz, sık sık tekrarlandığı gibi “Çalışma yapılıyor, sıkıntıları biliyoruz bütçenin el verdiği ölçüde zam yapacağız…”
Emekli müjde değil, hakkını istiyor.