Arka plandaki asıl sebep kamudaki denetim eksikliği.

Bir de düzenleme ve denetleme için kurulmuş olan özerk kuruluşların özerkliğinin bitirilmesi ve hepsinin göbekten saraya bağlanması. 

Bütün devlet kuvvetlerini tek merkezde toplamak ve devlet adına yetki kullanan makamlara tek elden yani saraydan ve aynı dar kadronun tavsiyesiyle atama yapmak gücü merkezileştirdi.

“Kazanan her şeyi alır” şeklindeki kumar kuralını demokrasiye de uygulayıp “seçimi kazanan taraf, muhalefete hiçbir alan açmaksızın her konuda son sözü söyler” denildiğinde olan bu.

Evet, belki muhalefetin de biraz kabahat var. Ama asıl kabahat, “gitmemek için gelen” ve muhalefeti ve siyaseti kendi mecraında akıtmak yerine bu akışa her türlü hileyle müdahale etmeyi tercih eden iktidar sahiplerinde.

Hatırlayalım, 2002’de AKP iktidara geldiğinde kendisinde önceki dönemde çıkmış olan bankacılık krizinin etkilerini kucağında bulmuştu. Kemal Derviş eliyle devreye sokulan iktisadi tedbirleri de sürdürdü ve başarılı oldu. 

Ama o dönemde siyaseten garip şeyler de oldu. Şöyle:

1981’de Sermaye Piyasası Kurulu ile başlamış olan “ekonomik üst kurullar” fikri, çeşitli sektörlerin ve iktisadi katmanların, uzmanlar eliyle ve siyasi etkilerden mümkün olduğunca uzak şekilde yönetilmesi ve denetlenmesi için iyi bir formül idi. 

Bu kurulların her biri kendi alanında bir tür küçük Bakanlar Kurulu gibi çalışıyordu. Kurulların üyelerini; bakan, başbakan ve cumhurbaşkanının imzasıyla çıkan üçlü kararname ile siyasetçiler tayin ediyordu ama süre garantisi sebebiyle iktidar değiştiğinde yeni gelenler dilediğini dilediği zaman görevden alamıyordu. 

Bu formül daha sonra bankacılık ve finans sektörüne de sirayet ettirildi ve 1999’da BDDK kuruldu. 

1983’te kurulan Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun ve Kurumunun (BDDK) işlettiği bir fon idi. Batık bankaları, bu Fon eliyle BDDK rehabilite ya da tasfiye ediyordu. 

Sonra, 2004’te Abdüllatif Şener’in Bakanlığı döneminde TMSF BDDK’dan ayırıldı ve TMSF için yedi kişilik bir üst kurul daha kuruldu. 

Görünen amaç, bu alanın da siyasetten bağımsızlığını sağlamak ve daha verimli bir sistem kurmak idi. 

Ancak TMSF için Fon Kurulu kurulduktan sonra siyaseten önemli bir şey oldu:

Bankacılık da yapan ve batan holdinglerin ve işadamlarının sahip olduğu medya kuruluşları da TMSF’ce satışa çıkarıldı.

Ve…

Muhalif işadamlarının elindeyken devletin el koyduğu bütün o medya kuruluşları, ihalelerde, her nasılsa(!) iktidar taraftarı işadamlarının eline geçti ve iktidar yanlısı yayınlar yapmaya başladı. 

Ardından TRT de devlet televizyonu olmaktan çıkarılıp hükümet televizyonu haline getirildi.

Böylece iktidarın eline, muhalefeti dilediği gibi gömme, üzerinde tepinme ve dönüştürme gücü geçirilmiş oldu.

Ardından 15 Temmuz da bahane edilerek tek adam rejimine açıkça geçildi ve kamuoyu denetimi dışında kapalı kapılar ardında işleyen bir kapalı devre saray siyaseti sistemi tamamen yerleştirildi.

 Bugün gelinen noktada kamu bürokrasisinin ne tür aile ve dostluk ilişkileri üzerinden ne tür servet transferlerine alet edildiğini az çok tahmin edebiliyoruz.  

Ve herkes gibi biz de soruşturmalara ve alınan tedbirlere güvenemiyoruz. 

Devlet yetkisi kullanırken suç işleyenin suçunun yanına kâr kalacağı bir sistemde kime ne kadar güvenebilirsiniz ki?