Toplumun geleceğinin inşa edildiği en önemli saha eğitimdir. Milletlerin yükselişi de düşüşü de büyük ölçüde yetiştirdikleri insanın niteliğiyle ilgilidir. Köklü bir geçmişten gelen, nice medeniyetler ve imparatorluklar kurmuş bir millet olarak bizler; adaleti, merhameti, güveni, temizliği ve insan onurunu önceleyen bir anlayışla yüzyıllar boyunca dünyaya tesir etmişizdir.

Peki, bugün neden adaletsizlikten, hak ve hukuk tanımazlıktan, merhametsizlikten, tahammülsüzlükten, kavga ve dövüşten, edepsizlikten, adam kayırmadan ve kul hakkından şikâyet ediyoruz?

Yeni bir öğretim yılına başlarken bütün bu meselelerin sebebini yalnızca eğitim sisteminde aramak doğru mudur?

Dün ile Bugün Arasındaki Fark

“Eski eğitim ile bugünkü eğitim arasında ne fark var?” diye sorulabilir.

Geçmişte eğitim; öğretmen, öğrenci ve aileyle birlikte bütün toplumu kuşatan bir terbiyeye dayanıyordu. Eğitende de eğitilende de bir kalite, teslimiyet ve sorumluluk anlayışı vardı. İlim öğrenmek kolay elde edilen bir makam değildi. Ulemaya ulaşmak zahmet, sabır ve fedakârlık isterdi.

İlim; makam, para ve servet kazanmak için değil, Allah’ın rızasını kazanmak, insanlığa faydalı olmak ve topluma değer katmak için talep edilirdi. Dünya hayatının geçici olduğu, asıl kazancın güzel bir insan olmakta bulunduğu düşünülürdü.

Esnaf siftah ettiğinde müşteriyi diğer esnafa yönlendirebiliyor, kardeşini kendisine rakip değil, yol arkadaşı görüyordu. “Ben” yerine “biz” anlayışı hâkimdi.

Eğitimin İlk Mektebi: Aile

Çocuk, okula başlamadan önce ilk eğitimini aileden alırdı. Anne kucağı onun ilk mektebi, baba ocağı ilk terbiyesiydi. Çocuk; oturmasını, kalkmasını, konuşmasını, büyüğüne saygıyı, küçüğüne sevgiyi ve sorumluluk duygusunu evinde öğrenirdi.

Öğretmen ise toplumun saygın bir şahsiyeti kabul edilirdi. “Bir harf öğretenin kırk yıl kölesi olurum” anlayışı, ilme ve muallime verilen değerin sembolüydü. Elbette öğretmenin de kendisini yetiştirmiş, ahlak ve ilimle donanmış olması beklenirdi.

Sorumluluk Hepimizin

Bugün yaşadığımız toplumsal problemlerin tamamını yalnızca okula ve öğretmene yüklemek kolaycılık olur. Asıl soru şudur: Ben neyim, ne yapıyorum ve ne yapmalıyım?

Toplumsal değişim tabandan başlamalıdır. Aileden, anneden ve babadan başlayan güzel bir terbiye, zamanla okula ve topluma yansır.

İnşa etmek zordur, yıkmak kolaydır. Polisiye tedbirlerle düzen sağlanabilir; fakat vicdan ve otokontrol oluşturulamazsa kalıcı huzur sağlanamaz. Gelecek kaygısı, doyumsuzluk, hırs ve bencillik devam ettiği sürece eğitimden beklenen sonuç da tam anlamıyla alınamaz.

Ana Kucağından Topluma

Kreş ve okul çocuğa öğretim verebilir. Fakat insanı asıl yetiştiren yer ailedir. Bir çocuk dünyaya geldiğinde sadece büyütülmeye değil; emek, sevgi, sabır, fedakârlık ve zaman ayrılmaya muhtaçtır.

Bunlar verildiğinde aile güçlenir, aile güçlendiğinde toplum güçlenir. Toplum güçlendiğinde ise adalet, merhamet, sevgi, saygı ve güven yeniden hayat bulur.

Öyleyse yeni eğitim yılına girerken yalnızca öğretmenden, okuldan ve devletten beklenti içinde olmayalım. Önce kendimize bakalım.

Çünkü iyi bir toplum, iyi eğitimden önce iyi insanla; iyi insan ise iyi bir aile terbiyesiyle yetişir.

Vesselam.