MAK Danışmanlık Şirketi’nin yaptığı “Türkiye Geneli Gençlik Araştırması”nın sonuçları bunu net şekilde ortaya koymuştu. 

“Hayatınızı bir bütün olarak düşündüğünüzde ne kadar mutlu ya da mutsuz olduğunuzu söyler misiniz?” sorusuna gelen cevaplarda “Mutluyum” diyenlerin oranı yüzde 18, “Çok mutluyum” diyenlerin oranı 7.8 oldu. Buna karşılık “Hiç mutlu değilim”, “Mutlu değilim” ve “Kendimi mutlu hissetmiyorum” diyenlerin toplamı yüzde 74’e ulaşıyor.

Resmî rakamlara göre, işsizlik oranı yüzde 8.4 iken, 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı 2026 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre 198 bin kişi artarak 2 milyon 967 bin kişiye ulaştı.

Buna resmî makamlara yapılan başvurulara göre belirlendiği için iş bulma ümidi kalmayanlar buna dâhil edilmiyor. Bu sebeple geniş tabanlı işsizlik oranı yüzde 31,2 seviyelerine kadar çıkarken işsiz durumdaki kişilerin sayısı yaklaşık 12 milyon 762 bine ulaştı. İş bulma umudu kalmayan gençler için artık “ev genci” tabiri kullanılıyor.

Gençlerin tek problemi işsizlik de değil.

Gençlerin adalet ve liyakat algısındaki zayıflama, evlilik ve aile kurma imkânlarının daralması, eğitim ile istihdam arasındaki derin uçurum, barınma krizi, dijital bağımlılık, madde bağımlılığı ve hukuk devletine duyulan güvensizlik problemleri de var.

***

BÜYÜK TEHLİKE

Bu sorunlar, gençlerimizi yurtdışına gitmeye zorlarken geleceğimiz için de büyük bir tehlike oluşturuyor.

Aynı araştırmadaki sonuçlar da bu tehlikenin büyüklüğünü ortaya koyuyor.

“Bir okuldan eğitim alıp hayata atılmak istediğinizde gerçekten fırsat eşitliği olduğunu düşünüyor musunuz?” sorusuna verilen cevapta gençlerin yüzde 75’i, liyakatin değil adam kayırmacılığın hâkim olduğunu düşünüyor.

“Size geçici süreli değil, kalıcı olarak bir başka ülke vatandaşlığı verilse Türkiye’yi terk edip o ülkeye yerleşmeyi düşünür müsünüz?” sorusuna verilen cevap çok dikkat çekici. “Evet, terk eder giderim” diyenleri oranı yüzde 64 olurken, “Hayır, ülkemde kalırım” diyenlerin oranı sadece yüzde 14. TÜİK verilerine göre, yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranı 2025’te yüzde 2,2’ye ulaştı. Bu oran 2024’te yüzde 2,0’dı. Bilişim ve iletişim teknolojileri alanındaki mezunlarda oran yüzde 7,0, mühendislik alanlarında ise yüzde 4,8 olarak açıklandı.

Son bir yılda beyin göçü oranının yüzde 10, son 10 yılda ise yüzde 37.5 arttığı açıklandı.

***

NİTELİKLİ GENÇLER GİDİYOR

Gençler eğitimini, yeteneğini ve emeğini ülkelerinde değerlendirmek yerine başka ülkelerde gelecek arıyor. Türkiye nitelikli gençlerini kaybediyor. Bu da beyin göçünün artık bir gelecek meselesi olduğunu gösteriyor.

Mesele gençlerin neden gitmek istediği, neden kalmakta zorlandığı ve ülkenin yetiştirdiği nitelikli insanlara nasıl bir gelecek sunabildiği meselesidir. Gençlere yalnızca “Gitmeyin, ülkenizde kalın” demek yeterli değil. Onlara ülkelerinde kalmaya değecek şartları oluşturmak gerekiyor.

***

LİYAKAT, ADALET, HUKUKUN GÜVENİLİRLİĞİ VE HÜRRİYET

Gençlerin geleceğe ilişkin kararlarını etkileyen en önemli unsurların başında liyakat, adalet, hukukun güvenilirliği ve ifade hürriyeti geliyor.

Gençleri kazanmanın yolu, günü kurtaran açıklamalar değil, onlara fırsat eşitliği sunmaktan, liyakati esas almaktan, adalete güveni güçlendirmekten ve hürriyetleri güvence altına almaktan geçiyor.

Gençlerin dertleri dağlar kadar. 

Siyasetin, sun’î gündemlerle uğraşmak yerine gençlerin gerçek meselelerine çözüm üretmesi gerekiyor. Ülkeyi yönetenlerin bu gerçekleri dikkate alarak şekillendirmesi şart...

Bir ülkede gençler ümidini kaybediyorsa asıl alarm zilleri o zaman çalıyor demektir.