Gençlik, bir milletin yalnızca bugünü değil, yarını da demektir. Bir toplumun geleceğini anlamak isteyenler, gençlerinin hangi değerlere bağlandığına, neyi ideal edindiğine ve hayatını hangi ölçülerle şekillendirdiğine bakmalıdır.
Çünkü gençlik, enerjinin ve heyecanın en yoğun yaşandığı bir dönem olduğu kadar, istikamet arayışının da belirginleştiği bir dönemdir.
Bediüzzaman Said Nursî, gençliğin bu yönüne dikkat çekerek Sözler adlı eserinde şöyle der: “Gençlik damarı akıldan ziyâde hissiyâtı dinler.”¹ Bu tespit, gençleri küçümseyen bir yaklaşım değil, insanın gelişim sürecindeki önemli bir gerçeğe işarettir. Hislerin güçlü, tecrübenin sınırlı olduğu dönemlerde insan, bazen anlık bir lezzeti uzun vadeli bir kazanca tercih edebilir. Asıl mesele, gençliği suçlamak değil, bu enerjiyi doğru hedeflere yönlendirecek bir eğitim ve terbiye anlayışı geliştirmektir.
Bugün gençlerimiz bilgiye her zamankinden daha kolay ulaşabiliyor. Fakat bilgiye ulaşmakla hakikati kavramak, seçeneklerin çoğalmasıyla doğru tercihi yapmak aynı şey değildir. Bir genç, dünyanın bütün imkânlarını avucunun içinde taşıdığı hâlde hayatının gayesini belirleyemiyorsa, burada üzerinde düşünmemiz gereken ciddi bir mesele vardır.
Gençliğin ihtiyacı yalnızca sınav başarısı, meslek sahibi olmak ve ekonomik güvence değildir. Bunlar elbette önemlidir. Ancak insanın ne için yaşadığı, hangi ahlâkî ölçülere bağlı kalacağı ve başkalarının hukukuna nasıl riayet edeceği de en az bunlar kadar önemlidir. Bilgi ahlâkla, başarı sorumlulukla, özgürlük ise vicdanla birleşmediğinde insanın gelişimi eksik kalır.
Bu noktada aileye, okula ve topluma büyük görev düşüyor. Gençlere yalnızca ne yapmamaları gerektiğini söylemek yeterli değildir. Onlara niçin doğru davranmaları gerektiğini anlatmalı, söylediklerimizi kendi hayatımızla da göstermeliyiz. Adaleti anlatan bir eğitimci adil, dürüstlüğü öğütleyen bir aile büyüğü dürüst, merhametten bahseden bir toplum merhametli olmalıdır.
Bediüzzaman’ın gençliğe yönelik yaklaşımında korkutma ve dışlama yerine ikaz, irşat ve istikamet kazandırma düşüncesi öne çıkar. Gençliğin geçici heveslere teslim olmaması, kendi kabiliyetlerini tanıması ve hayatın sonuçlarını düşünerek hareket etmesi gerekir. Bunun yolu, aklı ve vicdanı birlikte geliştiren bir eğitimden geçer.
Gençlerimize güvenmek zorundayız. Ancak güvenmek, onları kendi hâllerine bırakmak değildir. Onların sorularını dinlemek, çağın problemlerini anlamak ve hakikati yaşanabilir bir örneklikle göstermek demektir. Gençlerin dünyasını anlamadan onların gönlüne ulaşamayız.
Unutmayalım: Gençlik, yalnızca korunması gereken bir dönem değil, doğru yönlendirildiğinde insanlığa büyük hizmetler kazandırabilecek bir imkândır. Mesele gençliğin enerjisini azaltmak değil, ona istikamet kazandırmaktır. Çünkü istikameti olmayan güç savrulabilir; hakikatle buluşan gençlik ise hem kendisinin hem toplumunun geleceğini inşa edebilir.
Dipnotlar
1- Bediüzzaman Said Nursî, Sözler, s. 148.
2- Bediüzzaman Said Nursî, Mektubat. 332. (İnsanın menfaat ve zararı ayırt etme sürecine dair
değerlendirme.)