Cenâb-ı Hak, Kur’ân-ı Kerîm’de iktisat ve kanaati emrederken; ferdî ve içtimaî hayatı temelden sarsan israf ve faiz musibetlerine karşı insanlığı şiddetle ikaz ediyor.
A’râf Sûresi’nde "Yiyin, için, fakat israf etmeyin; çünkü Allah israf edenleri sevmez" (A’râf, 31) buyurulurken; İsrâ Sûresi’nde akrabaya, yoksula ve yolda kalmışa hakkının verilmesi emredilerek saçıp savuranların "şeytanların kardeşleri" olduğuna (İsrâ, 26-27) dikkat çekilir. Mü’min Sûresi’nde ise haddi aşan müsriflerin hidayete erdirilmeyeceği (Mü’min, 28) ihtar edilmektedir. Diğer yandan faiz hakkında "Allah alışverişi helâl, faizi haram kıldı" (Bakara, 275) hükmü konulmuş ve faizli muamelelerden vazgeçmeyenlerin Allah ve Resûlü’ne karşı harp ilan etmiş sayılacakları (Bakara, 279) bildirilmiştir.
Bediüzzaman Hazretleri’nin de ifade ettiği üzere israf, İlâhî nimetlere karşı bir küfrân-ı nimettir; nimetin kıymetini bilmemek, onu hor ve hakir görmektir. İçinde kul hakkı, adaletsizlik ve zulüm barındıran israf ve faiz düzeni, hangi ailede, toplumda veya yönetimde hâkim olursa, orada önce ahlâkî çürüme, ardından iktisadî ve siyasî çöküş kaçınılmaz hâle gelir. Nimetlerin şükür ve iktisat yerine sefahat yolunda tüketilmesi, cemiyetin can damarını kemiren sinsi bir afettir. Helâl dairesinin keyfe kâfi geldiği hakikatini unutup gayr-ı meşru yollara sapanlar hem kendi istikballerini hem de gelecek nesillerin hakkını heba ederler.
Yakın tarihimiz bu acı hakikatin en ibretlik şahididir. Osmanlı’nın son asrında (1805–1920) bilhassa son dönem idarecilerinin saray, kasır ve şatafat harcamalarını finanse etmek uğruna Galata bankerlerinden ve yabancı tefecilerden yüksek faizlerle aldığı borçlar, bugünün değeriyle yüz milyarlarca dolarlık devasa bir yük oluşturmuş ve devleti Düyûn-u Umûmiye kıskacına mahkûm etmiştir. Tuz ve tütün tekelinden gümrük gelirlerine, damga pulu, tömbeki ve koyun vergilerinden ipek öşrü ve balık rüsumuna kadar milletin en hayatî kaynakları alacaklılara rehin verilmiş; bu ağır borç prangası ancak 1954 yılında tamamen çözülebilmiştir.
Bugün "İtibarda israf olmaz" diyerek yaptıklarına kılıf arayanların, 18 Mart 1915 Çanakkale Destanı’nın yıldönümünde, bir tayın kuru ekmek ve hoşaf suyuyla vatanı geçilmez kılan şehitlerimizin aziz hatırasını ve kâinatın en itibarlı şahsiyeti olan Peygamber Efendimiz’in (asm) mütevazı hayatını tefekkür etmeleri gerekir. Mübarek vücudunda yattığı hasırın izleri beliren, sofrasında et ile ekmeği bir arada görmeyen bir Nebî’nin (asm) yolundan gittiğini söyleyip şatafat ve israf düzenini savunmak, Kur’ân’ın Münafikûn Sûresi’nde sakındırdığı ağır bir tenakuzdur. Hakikî itibar; şatafatlı saraylarda ve lüks tüketimde değil, adalette, liyakatte, kul hakkına riayette ve Peygamberî tevazuda gizlidir.
İsraf ve faiz bataklığına sürüklenen fertlerin de devletlerin de selâmete çıkması mümkün değildir. Kamu kaynaklarındaki israfın ve faiz yükünün ulaştığı vahim tabloyu daha sonra somut rakamlarla ele almak niyetiyle; sorumlu her idareciyi ve vatandaşı bu iki büyük musibetten uzak durmaya davet ediyor, Rabbimizden devletimizi ve aziz milletimizi israf ve faiz felâketinden muhafaza buyurmasını niyaz ediyoruz. İktisat edenin zillete düşmeyeceği sırrınca, bereketin yeniden hânelerimize ve ülkemize hâkim olmasını diliyoruz.