Hürriyet doğruluğa, şeffaflığa; istibdat, yalana, hileye, iki yüzlülüğe sevk eder.

Hürriyet hakikati güçlendirir, doğruları görünür kılar. Baskı ise körlük yapar.

Şahsiyet hür ortamlarda gelişir, baskı ortamlarında yıkılır.

Kişilikli toplum, hür ortamlarda yetişmiş fertlerden teşekkül eder. İstibdat, sahtekar üretir.

Hürriyet güven verir. Gökyüzü sayısız gök cisimleriyle hürriyeti temsil eder. Yeryüzü de öyle. Yıldızların parlaklığı hür olmalarındandır. Bitkiler hürriyetle yeşerir. Kuşların uçuşu hürriyetin neticesidir. Baskı, uçuşu bitirir. Varlığı yok eder. Fıtratı yıkar.

Balıkların semizliği hürriyetlerindendir. Kedi hür ortamlarda kedidir, köpek de öyle.

Hürriyet fıtrattır.

Baskı, fıtratı yıkma hareketidir. Kedinin kediliğini terk etmesidir.

İnsanın okunamamasıdır, anlaşılamamasıdır hürriyetini yitirmesi.

İnsanın insanlıktan çıkmasıdır.

***

Adam, “Üniversiteler neden konuşmuyor? diyor. Belli ki “hürriyet yoksunluğu” cevabını biliyor.

Konuşmak, yazmak kolay mı? Bedel ister. Şahsiyetli insan olma bedelini, karakterli insan öder. Hürriyet öyle ucuz bir meta değildir. Herkes hür olamaz. Onun için milyonlar maddi menfaat uğruna insanlık sıfatını satar. Sureti insan görünümünde diye herkes insan değildir. Yırtıcı hayvanlardan daha tehlikeli ne çok nefsinin esiri tehlikeli mahluk var dünyada.

İlim dünyası adaletsizliğin, hukuksuzluğun kendisine gelmesini bekliyor konuşmak için. İlmin izzetini korumak bu değil. Bu zevat da ilim ehli değil. Bunlar sabiyy-i müteşeyyih. Ömrünü verdiği ilim katledilirken nefis esaretine düşmüş insanda ses, seda yok. Bunlar hayy-ı meyyit.

Ekonomi profesörü ilim makamı değil, berber koltuğunda bile rahat değil. Saçlarını düzeltirken kendisine, “Ne olacak bu dünyanın gidişatı?” diyen berbere, “Böyle şeylerle kafanı karıştırma, rahatını bozma” diyor ve geçiyor.

Korku duygusu, şahsiyeti, kimliği, kişiliği korumak için verilmişken, şahsiyet duvarlarını yıkan bir etken haline gelmiş.

Beklenti, ne çok tehlikeli bir zaaf hali. Beklenti, kişiliği, kimliği yok eder. ‘Ya başımıza bir devlet kuşu konarsa’ diye bekleye bekleye, ömrü bitirir bu zaafı olan. Beklenti belayı davet eden bir şey.

Hürriyet, birilerinden bir şey beklememektir. Asıl Veren’e çevirmektir nazarı. Hürriyet ne güzel şeydir. Ne ile yaşamak istiyorsa insan ona meyleder. “Ekmeksiz yaşarım hürriyetsiz yaşayamam” diyen onun için büyük insan. Baskı ile inşa edilen baskı ile ayakta durur. Hürriyet ile mayalanan onun uğrunda her şeyi göze alır.

Hile, yalan, entrika baskının ürünüdür. Doğruluk, adalet, hak, hukuk hürriyetin meyveleridir.

Hür düşüncelere ihtiyaç var. Nerede hürriyet var, orada hayat var. Nerede istibdat var, baskı var orada kötülükler var. Bir devleti, bir kurumu, bir topluluğu, bir aileyi anlamak isterseniz oradaki hürriyet anlayışına ve uygulamalarına bakın. Hür değilse, insan değil insan. İnsan olmak, hür olmakla başlar. Başına yular takılan hür değildir. Kalemini satan hür değildir. Böyle mahluklar insan olamaz.

Hür olmak, Yaratıcıya verdiği sözde durmaktır. Kötülüklerin kaynağı nefis hakimse içeride, dışarıda hürriyet beklemek abes.

Hürriyetin bedeli önce nefis esaretine girmemektir.

Kul değilseniz, hür değilsiniz.

Nefsinin esaretine düşmüş olan, müebbet hapistedir.

Namık Kemal boşuna dememiş; “Ne efsunkâr imişsin âh ey didâr-ı hürriyet

Esîr-i aşkın olduk gerçi kurtulduk esaretten.”

Belli ki, hürriyetin aşk esiri olmadan, istibdadın esaretten kurtulmak mümkün değil.