Yine güzel bir sonbahar mevsiminde Şanlıurfa Kitap Fuarı’ndayız.
Her yıl toplumun gündeminde ön plana çıkan yeni şeyler oluyor. Bu bazen yangın, sel, deprem, okul cinayetleri, terör gibi maddî musibetler bazen de ekonomik iflaslar, sosyal patlamalar anlamında manevi musibetler oluyor. Neticede her ikisi de toplumu ciddî sarsıyor.
İnsanların yaşadığı ferdi, ailevî veya sosyal problemler ne olursa olsun hepsinde bir arayışın ön plana çıkması normaldir. Yaşanan her musibet neticede insanları bir arayışa sevk ediyor. Bu arayışta bazen cehalet hâkim oluyor ve bir problem başka başka problemlerin de doğuşuna sebep oluyor bazen de akl-ı selim galip gelerek bir musibet yeni derslerin alınmasına, daha makul adımlar atılmasına ve ferdi veya toplumsal sıçramalara vesile oluyor. Bu da o toplumun akl-ı selim insanlarının duyarlılığıyla, birbirine sahip çıkmasıyla ve dayanışma ruhuyla kazanılan bir şeydir. Bundan dolayı yaşanan sosyal hadiseler ne olursa olsun önemli olan, o yaşanan neden yaşandı sorgulanması ve bir daha yaşanmaması için adımlar atılmasıdır. Ya da tam tersi bir adımla, o yaşananların üstünü örtmek, tarafgirlik hastalığı ile kusurları görmezden gelmek daha büyük kusurların doğmasına sebep olmak vardır. Elbette böyle bir durumda toplumsal iyileşme söz konusu olmaz. Bencillik, tarafgirlik, menfaatperestlik gibi toplumsal hastalık ileri aşamalara gelmişse bu durumda geçici, basit çözümler çare oluşturmaz. Belki böyle durumlarda köklü, radikal adımlar atmak daha isabetli olacaktır.
Tabiî bu radikal adımları atmak sağlıklı insanların, idarecilerin yapabileceği icraatlardır. Kendisi hastalığın kaynağı olan veya bir şekilde kendisi de hastalanan yapılardan çareye dönük adımlar beklenmez. Yönetici hastalık üreten yapının bir parçası ise orada ancak İlâhî bir yardımın devreye girmesi, maddî veya manevî bir musibetle terbiye olunmak kaçınılmazdır. Bu da -Allah muhafaza- topluma pahalıya mal olur. Ondandır ki, musibetin umumîleşmemesi için, umumî olarak bir arayışın varlığı gerekir. Hatalardan topyekün bir pişmanlık gerekir. Herkesin acı duyduğu bir şey herkeste bir kaçış meydana getirir. Birileri musibetten kârlı çıkıyorsa, birileri musibetin devamlılığını arıyorsa o zaman musibet zamanı uzar. Bilhassa toplum içinde birilerinin, bu siyasi parti olur, sivil toplum olur, aileler olur, fertler olur fark etmez, ‘menfaat-i şahsiyesi’ ön planda ise, bana dokunmayan yılan bin yaşasın düşüncesi hakim ise, o zaman zulme pek çok eller karışmış olur ve zalimin ömrü uzar. Zalim ile mazlum arasında ciddî bir mesafe olmalıdır. Zalimler, kendi hükümranlıklarının devamı için yanlarına mazlum toplulukları da alarak, onları da ölmeyecek kadar gözeterek, kendilerine duacı hükmüne getirebilirler. İşte asıl çareyi, neşteri zorlaştıran durum budur.
Belli ki, her çağın hastalığı da ve çaresi de vardır. Yeter ki toplum samimiyetle çare arasın. İnsanlık tarihinde yaşanmamış hadise yoktur, yaşananlardan ders alınmamış zamanlar vardır. Dün yaşanan bir şey bugün yine yaşanıyorsa bu, cehalettir. Bunun terk edilmesi lazımdır. Bu da ancak ilimle, marifetle, okumakla, aydınlanmakla olur.
Kitap fuarları, maddî ve manevî yangınlara müdahale arenalarıdır.