Çeyrek asra yakın bir zamanda kaleme alınan bu eserler mecmuası; asrımızın zihinleri kemiren suallerine Kur’ânî bir perspektifle mukabele eden, doğrudan doğruya bu zamanın ihtiyaçlarına göre vücuda gelmiş manevî bir tefsirdir. Külliyatın esas maksadı tahkikî imanı tesis etmekle beraber; içtimaî ve siyasî sahadaki istikameti göstermek, sünnet-i seniyyenin rehberliğinde günlük hayatı tanzim etmek gibi cihanşümul dersleri de ihtiva eder.

İnfilâk Eden Ağrı Dağı ve Yıkılan Kaleler

Bediüzzaman Hazretleri, Birinci Dünya Harbi’nin hemen öncesinde gördüğü bir vakıa-i sadıkada Ağrı Dağı’nın dehşetle infilâk ettiğini ve parçalarının bütün dünyaya dağıldığını müşahede eder. Yanındaki validesine “Ana korkma, Cenab-ı Hakk’ın emridir; O Rahîm’dir, Hakîm’dir” diyerek teselli verirken; mühim bir zat amirane bir seda ile kendisine Kur’ân’ın i’cazını beyan etmesini emreder. Bediüzzaman, bu tablodan şu hakikati çıkarır: Büyük bir inkılâp olacak, Kur’ân’ın etrafındaki zâhirî surlar yıkılacak ve Kur’ân bizzat kendi mu’cizeleriyle kendisini müdafaa edecektir.

Nitekim altı asır İslâm’ın bayraktarlığını yapan Osmanlı Devleti yıkılmış, hilâfet ilga edilmiş, medreseler kapatılmış ve Kur’ân eğitimi menedilmiştir. İngiliz Sömürgeler Bakanı’nın Avam Kamarası’nda Kur’ân’ı göstererek sarf ettiği meşhur tehdit ve proje, tatbikata konulmak istenmiştir. Bin senelik İslâmî mazisinden koparılmak istenen nesiller; materyalizm, tabiatperestlik ve ırkçılık gibi menfî cereyanların hücumuna maruz bırakılmıştır. İşte bu dehşetli badirede, Kur’ân’ın etrafındaki maddî devlet kaleleri yıkılınca vazife, halkın sinesine ve fedakâr fertlerin omzuna geçmiştir. Kur’ân’da zikredilen Sedd-i Zülkarneyn’in ahirzamanda sarsılarak tahrip olmasına mukabil Risale-i Nur; anarşizme, inançsızlığa ve ahlâksızlığa karşı tahkikî imanın kuvvetli delilleriyle manevî bir Kur’ânî sed vazifesini deruhte etmiştir.

Konulu Tefsir Metodu ve Müspet Hareket

Eski ulemanın gaybî işaretlerle müjdelediği bu tefsir hareketi, klasik sure sırasına dayalı tefsirlerin fevkinde, asrın yaralarına parmak basan harika bir “konulu tefsir” metodunu tatbik etmiştir. Zira günümüz insanının aklı ve kalbi; felsefeden gelen şüphelerle, tabiatperestlikle ve maddiyunlukla yaralanmıştır. Bediüzzaman Hazretleri atom altı parçacıklardan semavatın intizamına kadar fıtrat delillerini nazara vererek; tevhid, haşir (öldükten sonra dirilme) ve nübüvvet gibi imanın temel erkânını aklî bürhanlarla ispatlamıştır.

Bu hizmetin en ehemmiyetli esası ise tahribatçı bid’aları reddedip doğrusunu ortaya koymaktır. Zira hakikî bid’a; sadece ibadetteki şeklî hatalar değildir. Siyasî ve içtimaî sahadan gelen çok büyük bid’alar İslâm dünyasını istila etmiştir. İhtilâl, isyan veya ferdin temel hak ve hürriyetlerinin “devletin bekası” gerekçesiyle çiğnenmesi gibi birçok bid’a ve dalâlet cemiyete nüfuz etmiştir. Risale-i Nur, dünya hayatının fani olduğunu izah ederek meşru hayatı kalben sevdirmiş; akıl ile kalbi birlikte tenvir etmiştir.

Türkiye’nin hatta dünyanın küçük bir timsali olan Eskişehir Hapishanesi’nde mektepli gençlerin âkıbetini görerek gözyaşı döken Üstad’ın şefkati, bugün kırktan fazla lisana tercüme edilen bu Kur’ân eczanesinin ruhudur. İnsanlığın barışa, adalete ve kalbî huzura ekmekten ziyade muhtaç olduğu bu asırda, Risale-i Nur sarsılmaz bir kale ve rehber olmaya devam etmektedir.