Bu kardeşlik kan bağı olan kardeşlikten farklıdır. Özellikle rahmet ve bereket ayı olan Ramazan’da İslâmî hizmetlerin başarılı olması için mü’min’lerin omuz omuza vermesi, birlik ve beraberliği tam sağlaması gerektiği bilinir. Uhuvvetin sağlanması için mü’minlerde olmaması gereken özellikler, tefrika, kin ve düşmanlık, inat ve haset gibi meselelerdir. 

Uhuvvet; sevgi, birlik ve ittihat ile insanları, toplumu barışa, insafa ve kardeşliğe davet eder. Bir ayette Cenab-ı Hak şöyle buyuruyor: “Allah’a ve Resûlüne itaat edin ve birbirinizle çekişmeyin. Sonra gevşersiniz ve gücünüz elden gider. Sabırlı olun. Çünkü Allah sabredenlerle beraberdir.” 1

Peygamber Efendimiz (asm) şöyle buyuruyor: “Birbirinizle ilgi ve alâkayı kesmeyin, birbirinize sırt çevirmeyin, birbirinize kin beslemeyin, birbirinize haset etmeyin. Ey Allah’ın kulları! Kardeş olun.” 2

Bediüzzaman, 22. Mektubun başında; “Mü'minlerde nifak ve şikak, kin ve adâvete sebebiyet veren tarafgirlik ve inat ve haset, hakikatçe ve hikmetçe ve insaniyet-i kübrâ olan İslâmiyetçe ve hayat-ı şahsiyece ve hayat-ı içtimaiyece ve hayat-ı mane-viyece çirkin ve merduttur, muzır ve zulümdür ve  hayat-ı beşeriye için zehirdir” diyor. Özet olarak söylemek gerekirse bunun tek çaresinin kardeşliği mü’minler arasında temellendirmekle olacağını söylemektedir.

Çünkü zaten rahmet Peygamberi Efendimizin (asm) bizlere öğrettiği değerlerden biri de uhuvvet-kardeşliktir. Bu kardeşliğin özeti ve en önemlisi iman kardeşliğidir, temeli ise Cenab-ı Hakka gerçek kul olmak ve Hz. Muhammed'e (asm) ümmet olmanın şuurlu davranışıdır. Bunun önemli olduğunu bir hadis-i şerifte şu şekilde fark ediyoruz: "Mü'minin mü'mine bağlılığı, parçaları birbirini tutan bina gibidir."3

Şuurlu mü’minlerde olan bu uhuvvet-kardeşlik anlayışı, şu ayette Cenab-ı Hak tarafından da kesinleştirilmiştir; 

“Mü’minler ancak kardeştirler”4 ayetinin anlamını aramızda gerçekten yaşatabildiğimiz sürece karşımıza çıkacak sıkıntı ve musibetlere karşı zafer elde eder ve bereket ve rahmete kavuşabiliriz. Hâsılı, bereket ve rahmetin kaynağı gerçek bir İslâmî ve imanî kardeşlikten geçmektedir. 

“Rabb'im bizlere böyle Allah sırf için kurulan dostluklar nasip eylesin, ümmet-i Muhammed'e (asm) birlik, beraberlik nasip eylesin ve kalbimizden nifak tohumları varsa bizleri Kuddüs ismi temizlesin, çıkarsın ve Rahîm ismiyle kalbimize uhuvvet, muhabbet, şefkat tohumları eksin ve hidayetten, sırat-ı müstakîmden ayırmasın amin...” 

Dipnotlar:

1- Enfâl Suresi: 46.

2- Tirmizî, Birr ve Sıla, 24

3- Buharî, Salât: 88

4- Hucurât Suresi: 10