Ne demek, Kur’ân’ın elindeki kılıncı, Kur’ân’a çevirmek? Ben, günlük hayatımı sürdürürken böylesi bir büyük hataya düşme durumum nedir?

29. Mektub’un 3. Kısmı’nın İkinci Meselesi’nde geçen ifade şöyle: “Kur’ân’ın elindeki kılıncı Kur’ân’a çevirmek ve sadık hizmetkârını Kur’ân’a karşı mübareze vaziyetini vermek ve Kur’ân’dan gelen ve Kur’ân’ın nurundan ve mizan-ı i’câzında bulunan nurlarını, Kur’ân’a karşı muvazene etmek bir hıyanettir ve cinayettir.”1

Yani bu hata şöyle mi oluyor: Risale-i Nur’un fevkalâde güzel ve orijinalliğini anlatırken ölçüyü kaçırarak onu, Kur’an’dan daha ötelere ve yücelere layık olduğunu iddia etmek.

Doğrudur, Risale-i Nur, Kur’ân’ın elmas kılıncıdır. İşte bu kılıncı ele alarak yapılan övücü ifadelerde haddi aşarak Kur’ân’dan daha üstün görmeyi hatırlatır ifadelerde bulunmak, bahsedilen Kur’ân’a karşı mücadele vaziyetini işlemek ikaz edilen vaziyetlerdir. 

Haddi aşan davranışlardan olan kraldan fazla kralcı olma, kaş yapayım derken göz çıkarma hatası buna yakın hatalardan olsa gerek. 

Burada hataları sıralamak, menfilikleri nazara vermek derdinde değiliz. Risale metni de zaten onu ima etmiyor. Risale metnindeki “Sakın! Dikkat ediniz ki nefs-i emmare bu cihette sizi aldatmasın.” ikazı da istikamet vericidir.

Üstad, bu hataları özetler: “Kur’ân namına ve Kur’ân hesabına rekabetkârane bunlara bakmak ve onlardaki i’câz-ı Kur’ân’dan in’ikas eden cilveleri Kur’ân’ın hakikî i’cazı ile muvazene etmek ve rekabetkârane onların sukutunu ve kesadını ve çürüklüğünü arzu etmek, elbette Kur’ân’a sadakat değildir.”2

Çıkaracağımız dersler de şunlar olmalı: Kendi eserlerinin revacını temin hedefli bakarken Kur’ân namına ve hesabına rakip olurcasına bakmamak.

Kur’ân’dan mülhem eserleri, Kur’ân’dan yansıyan ferdî çalışmaları, harika hâl ve tespitleri, ifadeleri ve cilveleri Kur’ân’ın hakikî mu’cizeliği ile ölçmemek.

Risale metninde geçen “onlardaki, onların” diye ifade edilen nedir?

Diğer dinî cemaatler olarak da mana verilirse kendi cemaatinin revacı için onları kötülemek anlaşılır ki bu da İslâmî uhuvvet açısından hatalı bir davranıştır.

Aynı metnin üstündeki paragrafa dayanarak Risale-i Nur olduğu da anlaşılır. Çıkaracağımız derslerden birisi şudur: Kendi eserlerinin revaç bulması için Kur’ân’ın manalarının delilleri olan Risale-i Nur’a karşı rekabet edercesine hatta onların değer kaybını, kesadını istememek gerekir.

Kur’ân’ın ayetinden gelen manalar, ilhamlar olduğu hâlde ve müellifinin kendi gücünün pek üzerinde bir tarzda olduğu defalarca ispat edildiği hâlde Risale-i Nur’u ondaki manaları Kur’ân ile kıyaslamak pek büyük bir hata olur. 

Sözler’in güzellik ve üstünlüğü anlatılırken, ayete karşı üstünlüğünü hissettirir bir vaziyette olmak, farkında olmadan bile olsa hatadır. 

Kur’ân, hiçbir eser ya da tefsir ile muvazene edilemez, edilmesi hatadır, kasıt varsa ihanettir. Kendi eserinin ya da mürşid veya liderinin kitaplarının Kur’ân ile kıyaslanması ayn-ı hatadır. 

Kendi kabındaki birkaç damla suyun, okyanus ile kıyaslanması mümkün mü? Semadaki güneşin, cam parçacıklardaki güneşciklerle kıyası, divaneliktir, güneşi, küçücük cam parçasında yansıyan güneşçik derecesine indirmektir.  

Ayetin tefsiri yapılırken hadis, ayet ile kıyaslanır mı? Hakikî bir tefsirdeki ayetlerin güzel hakikatleri, Kur’ân hakikatleri ile elbette karşılaştırılmaz, denk tutulmaz. Risaleler, kaynağı ayet olan hakikatlerin delilleridir. 

Dipnotlar:

1- Bediüzzaman Said Nursî, Rumûzât-ı Semâniye, s. 29

2- Age.